پربیننده ترین مطالب

آخرین مطالب

آخرین مطالب پرونده ها

1332-05-25  |  کودتا علیه مصدق شکست خورد

* دولت دکتر مصدق با صدور اعلامیه‌ای که ساعت ۷ صبح امروز از رادیو تهران پخش شد اعلام کرد شامگاه دیشب کودتایی نظامی در تهران به وقوع پیوسته است که در ساعت ۵ صبح بلااثر گردید. در جریان این کودتا نفرات نظامی مسلح دکتر فاطمی وزیر امور خارجه، مهندس حق‌شناس وزیر راه و مهندس زیرک‌زاده را در شمیران توقیف کردند و سپس به سراغ سرتیپ ریاحی رئیس ستاد ارتش رفتند ولی موفق به دستگیری او نشدند. از طرف دیگر سرهنگ نصیری رییس گارد شاهنشاهی هم شب هنگام با چهار کامیون نظامی و دو جیپ و یک زره‌پوش به قصد اشغال خانۀ نخست‌وزیر رفته ولی محافظین خانه بلافاصله او را توقیف کردند. توطئه‌کنندگان ارتباط تلفنی بین چند نقطه را قطع کرده و تلفنخانه بازار را اشغال کردند. آنان همچنین معاون ستاد ارتش را در باغشاه توقیف کردند و او پس از رهایی به سعدآباد رفته و توقیف‌شدگان را که دو بار تغییر مکان داده شده بودند به منازلشان بازگردانید. بنابر گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، کودتاچیان حکمی در دست داشتند که می‌گفتند فرمان نخست‌وزیری سرلشکر زاهدی است. گفته می‌شود این حکم در تاریخ ۲۲ مردادماه از طرف شاه صادر شده است. به دنبال پخش خبر کودتا علیه دولت مصدق، امروز در بسیاری شهرستان‌ها بازارها تعطیل شد و تظاهراتی از سوی مردم به نفع دولت انجام شد.

 

* هیات دولت صبح امروز به طور غیررسمی با حضور نخست‌وزیر تشکیل شد و پس از مذاکراتی که به عمل آمد، وزیران دادگستری و کشور از طرف دولت مامور مطالعه دربارۀ طرز مجازات توطئه‌کنندگان و انطباق عمل آن‌ها با قوانین جاری گردیدند.

 

* در پی اعلام وقوع کودتایی علیه دولت دکتر مصدق، فراکسیون نهضت ملی و احزاب و اتحادیه‌های مختلف، اعلام کردند ساعت ۵ و نیم بعدازظهر امروز در میدان بهارستان گردهم می‌آیند و از مردم برای شرکت در این میتینگ و استماع مطالبی در باب توطئه دیشب دعوت کردند. در این میتینگ جلالی موسوی، دکتر شایگان، مهندس زیرک‌زاده و مهندس رضوی از طرف فراکسیون نهضت ملی و دکتر فاطمی وزیر امور خارجه سخنرانی کردند. جلالی موسوی پیروزی ملت را تبریک گفت و از آنان خواست که در حفظ نظم کوشا باشند. دکتر شایگان گفت: «با کشتن ما نهال نهضت ملی ایران بارورتر می‌شود... شاه باید سلطنت کند نه حکومت و چون توطئه انجام نگرفت به قول معروف متاعی که باید به تهران بیاید به بغداد رفت.» مهندس زیرک‌زاده هم تصریح کرد: «دولت باید حرکت شاه را به منزله استعفا تلقی کند و با کمال قدرت و قوت به فکر آیندۀ ایران باشد.» دکتر فاطمی دیگر سخنران مراسم بود که خطاب به مردم گفت: «امروز شما باید نشان دهید که روی پای خود می‌ایستید و هر کس با شما مخالفت کند او را از میان برمی‌دارید... جنایات دربار پهلوی روی دربار فاروق را سفید کرد.» مهندس رضوی هم با قرائت قطعنامه فراکسیون نهضت ملی از دولت تقاضا کرد «محکمه ملی تشکیل گردد و به جرائم خائنین رسیدگی شود.» او گفت: «باید هرچه زودتر اختلافات طبقاتی از بین برود و دولت شورای سلطنتی را تشکیل دهد.» بعد از پایان میتینگ تظاهرات مردم تا نیمه شب در خیابان‌های پایتخت ادامه داشت.

 

* ساعت چهار و نیم بعدازظهر امروز رادیو لندن اعلام کرد شاه و ملکه ایران ساعت ۲ بعدازظهر وارد بغداد شدند. گفته می‌شود ورود شاه و ملکه به بغداد کاملاً غیرمنتظره و بدون تشریفات رسمی بوده است.

 

* تعداد زیادی از چهره‌های سیاسی و نظامی در ارتباط با کودتای ناکام دیشب بازداشت شدند. سرلشکر باتمانقلیچ، سرتیپ شیبانی رئیس سابق شهربانی کل کشور، هیراد رییس دفتر مخصوص شاه، سرهنگ کسرایی رئیس گارد محافظ شاه، ابوالقاسم امینی کفیل وزارت دربار، ارنست پرون یکی از وابستگان دربار، بهبودی کاخدار سلطنتی، سرهنگ نصیری فرمانده گارد شاهنشاهی، سرهنگ آزموده، سرهنگ نوذری فرمانده تیپ ۲ زرهی، سرهنگ پرورش رئیس باشگاه افسران، سرهنگ ژند کریمی رئیس ستاد تیپ کوهستانی، سرگرد مقدم افسر شهربانی، سرگرد پولاددژ افسر شهربانی، ستوان یکم ریاحی افسر ارتش، سرهنگ جوانشیر و چند افسر دیگر از دیگر بازداشت‌شدگان دیشب و امروز هستند.

 

* امروز اعلام شد خانۀ سرلشکر بازنشسته فضل‌الله زاهدی که از او با عنوان نخست‌وزیر دولت احتمالی کودتاچیان یاد می‌شد، مورد بازرسی مامورین قرار گرفته است. زاهدی فعلاً متواری است.

 

* عصر امروز دکتر مظفر بقایی و علی زهری نمایندگان مخالف دولت که در مجلس متحصن بودند، توسط مامورین فرمانداری نظامی بازداشت شدند. بقایی در حالی که از مجلس بیرون می‌رفت می‌گفت «من نماینده ملتم و رفراندوم برای من قانونی نیست!» هرچند زهری ساعت ۱۰:۳۰ امشب آزاد شد اما بقایی به زندان عشرت‌آباد منتقل شده است.

 

* امروز نخست‌وزیر طی اعلامیه‌ای انحلال مجلس هفدهم را رسماً اعلام کرد. در اعلامیۀ دکتر مصدق آمده است: «بنا بر ارادۀ ملت ایران که به وسیله مراجعه به آراء عمومی اظهار شده بدین‌وسیله انحلال دورۀ هفدهم مجلس شورای ملی اعلام می‌گردد. انتخابات دورۀ هجدهم مجلس شورای ملی پس از اصلاح قانون انتخابات و قانون تقسیمات کشور به زودی انجام خواهد گرفت و بر طبق قانون اعلان خواهد شد.»

صفحه نخست | پرونده‌ها | پرونده‌های ویژه | گزارش‌های ویژه | تاریخ مصور | از دیگر رسانه‌ها | پاورقی | روزنگار | تاریخ جهان | کاغذ اخبار | دفتر مقالات | گزیده‌های تاریخی | تاریخ شفاهی | کتابخانه
© 2010-2011, Iranian History. All right reserved.
The Site is best viewed at a screen resolution 1200*800, optimized for mozilla firefox.
Design By ACACO.