وقایع‌نگاری آتش‌سوزی سینما رکس آبادان

در آبادان از شب آتش‌سوزی سینما رکس تا چهلم قربانیان چه گذشت؟
۲۹ مرداد ۱۳۹۱ | ۱۷:۴۲ کد : ۷۵۴۲ آدم‌سوزی در سینما رکس
مارکسیست‌های اسلامی سینما رکس را آتش زدند... اسلام سوزاندن مورچه را هم حرام می‌داند چه برسد به انسان...گروه «انقلاب سیاه» مسوولیت آتش‌سوزی سینما رکس آبادان را به عهده گرفت...لااقل ذغال پسرم را بدهید می‌خواهم خاکش کنم، بدانم قبرش کجاست...صدای ناله و ضجه و جیز جیز ناشی از سوختن گوشت تماشاچیان آدم را منقلب می‌کرد... در شکم زنی که نه ماهه حامله بود جسد سوخته جنینی به خوبی پیدا بود...مرد ۴۵ ساله‌ای که کولبار غم و درد به زانویش نشانده بود با شنیدن خبر مرگ چند تن از بستگانش سکته کرد و مرد.
وقایع‌نگاری آتش‌سوزی سینما رکس آبادان
User Image

نویسنده : در آبادان از شب آتش‌سوزی سینما رکس تا چهلم قربانیان چه گذشت؟

مطالب بیشتر
گردآوری و تنظیم: شادی اکبری

 

 

*** روزنامه اطلاعات؛ یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۵۷***

 

جزییات حادثه مرگبار و دردناک سینما رکس در آبادان

 

در یک فاجعه ملی که دیشب در شهر آبادان رخ داد ۳۷۷ نفر از مردان، زنان و کودکان زنده زنده در سینما رکس آبادان سوختند. ساعت ۱۰ دیشب در حالی که ۷۰۰ نفر مرد، زن و کودک سرگرم تماشای فیلم فارسی گوزنها در سالن نمایش بودند گروهی خرابکار و غیرمعتقد به اصول انسانی با همکاری سرایدار سینما با مواد آتش‌زا سالن سینما را به آتش کشیدند.

 

حریق به سرعت تمام سالن سینما را در بر گرفت و شعله‌های آتش زبانه کشید، مردان، زنان و کودکان تماشاچی که به مجرد دیدن شعله‌های آتش به سوی درهای ورودی و خروجی سینما هجوم بردند با درهای بسته مواجه شدند. در این میان شعله‌های آتش تمام سالن را در بر گرفت و تماشاچیان با ناله و ضجه در محاصره کامل شعله‌های آتش قرار گرفتند.

 

۳۷۷ نفر از مردان، زنان و کودکان تماشاچی زنده زنده و به طرز فجیع و رقت‌باری در میان شعله‌های آتش سوختند.

 

بلافاصله پس از شروع حریق برای اطفای آن از ماموران آتش‌نشانی شهرداری آبادان و شرکت ملی نفت ایران کمک خواسته شد. ماموران آتش‌نشانی موفق شدند در ساعت ۲ بامداد امروز آتش را مهار کنند و اکنون تلاش برای خارج ساختمان اجساد ۳۷۷ نفر از تماشاچیانی که زنده زنده در آتش سوخته و کشته شده‌اند ادامه دارد.

 

آبادان به خواب نرفت

 

بلافاصله پس از آتش‌سوزی سینما رکس، فاجعه‌ای که در کشور بی‌سابقه بوده و از قساوت قلب و درنده خویی معدودی انسان‌نما حکایت می‌کند، محمد شاپور نمازی استاندار خوزستان، فرماندار شهردار، رییس شهربانی و مقامات مسوول در محل اجتماع کردند. آن‌ها کوشیدند که ماموران آتش‌نشانی و مسوولان مربوط را هدایت و در کار‌ها تسریع کنند و به ویژه سعی بر این بود که مجروحان را زود‌تر به بیمارستان برسانند.

 

آبادان دیشب حالت فوق‌العاده داشت و بسیاری از مردم به خواب نرفتند. خانواده‌هایی که فرزندان و یا یکی از اعضای ایشان به سینما رکس رفته بود همه در اطراف سینما اجتماع کرده بودند و زاری و شیون می‌کردند.

 

استاندار و مقامات محلی صبح امروز شورای فوق‌العاده شهرستان را تشکیل دادند تا به این حادثه تأسف‌انگیز رسیدگی کنند.

 

بر اساس آخرین گزارش‌ها سرایدار سینما که در ایجاد این آتش‌سوزی با خرابکاران همکاری داشته است در حالت مستی از سوی ماموران دستگیر شده است و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. هم اکنون در شهر آبادان حالت فوق‌العاده به وجود آمده است و شهر در غم این فاجعه بزرگ به حالت عزای ملی درآمده است.

 

صبح امروز ۲ هزار نفر از اهالی شهر آبادان در مقابل شهربانی این شهر اجتماع کردند و ضمن اعتراض بر علیه آشوبگران و اخلالگران و خرابکاران خواستار مجازات شدید عاملین جنایت بزرگ شدند.

 

پس از وقوع آتش‌سوزی در سینما رکس آبادان و اطلاع مردم از فاجعه‌ای که اتفاق افتاده است خانواده‌های زنان مردان و کودکانی که در این آتش‌سوزی کشته شده‌اند به خیابان‌ها ریختند و برای اطلاع از وضع عزیزان خود به محل سینما هجوم بردند و زمانی که از مصیبت آگاهی یافتند گریه و زاری آنان تاثر همگی را بر می‌انگیخت.

 

گزارش تلفنی خبرنگار اطلاعات از آبادان

 

به گفته مقام‌های پلیس آبادان، چند لحظه پس از شروع نمایش فیلم، چند نا‌شناس، با استفاده از تاریکی شب، درهای ورودی و خروجی سینما و داخل سالن سینما را با مواد آتش‌زا آغشته کردند و سپس با افروختن کبریت، سینما را به آتش کشیدند و گریختند.

 

آتش‌سوزی که با صدای دهشتناکی همراه بود در اندک زمانی سراسر سالن سینما را فرا گرفت و ستون‌های دود و آتش از هر سو، به آسمان زبانه کشید.

 

صدای سوختن صندلی و سقف سینما، با ضجه و ناله تماشاگران که برای نجات خود و همراهانشان تلاش می‌کردند، همراه بود. ولی صد‌ها تماشاگر کودک و بزرگسال که خود را از هر طرف در محاصره جهنمی از آتش می‌دیدند، نتوانستند خود را نجات دهند و ۳۷۷ نفر زیر دست و پا ماندند و یا بطور فجیعی در میان شعله‌های آتش سوختند و جان دادند.

 

علی نادری صاحب سینما «رکس» آبادان، در گفت‌وگو با خبرنگاران اطلاعات با اظهار تاسف از این فاجعه گفت: سینما رکس که حدود بیست سال در خیابان شهرداری آبادان ساخته شده بیش از شش میلیون تومان ارزش داشت و ظرفیت سالن آن، نهصد صندلی بود. ساختمان سینما در برابر آتش‌سوزی بیمه بوده است.

 

گزارش رسیده از آبادان حاکی است سینما رکس آبادان در خیابان شهرداری، نبش «امیری» آبادان و روی یک پاساژ قرار گرفته بود که در جریان آتش‌سوزی سینما رکس، ده‌ها مغازه زیر سالن سینما نیز آسیب دیده است. خبرنگار اطلاعات اضافه کرد: ماموران آتش‌نشانی شهرداری و شرکت نفت آبادان، چند لحظه پس از آگاهی از آتش‌سوزی سینما رکس آبادان، به محل حادثه شتافتند و به خاموش کردن شعله‌های آتش پرداختند. دامنه آتش‌سوزی هر لحظه گسترش می‌یافت و با تلاش پیگیر و دامنه‌داری که صد‌ها آتش‌نشان و امدادگر برای فرو نشاندن شعله‌های سرکش آتش و نجات صد‌ها نفر که در میان جهنمی از آتش، ضجه می‌زدند، می‌سوختند و جان می‌دادند، اطفای حریق تا سحرگاه امروز ادامه داشت. سانس آخر فیلم فارسی «گوزنها» ساعت ۹ شب شروع شده بود و آتش‌سوزی زمانی روی داد که حدود یک ساعت از نمایش فیلم می‌گذشت.

 

۷۰۰ نفر زن و مرد و کودک بدون هیچ هراسی و بی‌خبر از هر گونه فاجعه دلخراش روی صندلی‌های خود نشسته و سرگرم تماشای صحنه‌های پر جذبه فیلم هنری «گوزنها» بودند که ناگهان صدای سهمگینی از هر چهار طرف سالن سینما برخاست و در پی آن، شعله‌های آتش و ستون‌های دود و آتش، به آسمان زبانه کشید.

 

هنگامی که آتش‌سوزی رخ داد صاحب سینما آقای علی نادری در ترن تهران – خرمشهر بود و به سوی آبادان می‌رفت. وی بعدازظهر دیروز از تهران حرکت کرده بود و ساعت ۱۰ بامداد امروز به خرمشهر رسید و توسط همکارانش که به استقبال او آمده بودند از جریان مطلع شد.

 

نجات‌یافتگان

 

از هفتصد تماشاگر کوچک و بزرگ که در سالن سینما «رکس» آبادان سرگرم تماشای فیلم بودند، در جریان آتش‌سوزی، تنها یک صد نفر توانستند خود را از مهلکه نجات دهند و به بیرون فرار کنند و شش صد نفر دیگر در میان جهنمی از آتش سوختند که از این عده سیصد و هفتاد و هفت نفر جان خود را از دست دادند.

 

بیشتر کسانی که در این فاجعه دلخراش جان دادند، با زیر دست و پا ماندن و بر اثر دودزدگی خفه شدند و یا در میان شعله‌های آتش سوختند.

 

امدادگران در محل

 

چند دقیقه پس از آتش‌سوزی سینما «رکس» آبادان سعیدنیا فرماندار، تیمسار رزمی رییس شهربانی و دکتر حسین یساری مدیرعامل جمعیت شیر و خورشید سرخ آبادان در محل حادثه حضور یافتند و ده‌ها امدادگر، پزشک پرستار، بهیار و آمبولانس در محل مستقر شدند.

 

صد‌ها مامور شهربانی، آتش‌نشانی و امدادگر، برای بیرون کشیدن گروه بی‌شماری که در میان شعله‌های آتش گرفتار آمده بودند، تلاش زیادی کردند، اما به دلیل پر دامنه بودن حریق، کسی قادر نبود به شعله‌ها نزدیک شود. پلیس، خیابان‌های اطراف سینما را تحت کنترل در آورده بود و جستجوی وسیعی برای شناسایی و دستگیری عاملین آتش‌سوزی سینما، از سوی پلیس ادامه داشت.

 

آخرین شعله‌های آتش ساعت ۴ بامداد امروز فرو نشست و از ساعت ۵ بامداد امدادگران وارد خرابه‌های سالن سینما شدند و با تلاش زیاد، سرگرم بیرون کشیدن جنازه‌های سوخته صد‌ها کودک و بزرگ از میان گل و لای و چوب‌های نیم‌سوخته شدند.

 

تا ساعت ۱۰ بامداد امروز، ۳۷۷ جسد سوخته و متلاشی شده، از میان گل و لای بیرون آورده شد و به وسیله آمبولانس، به گورستان شهر انتقال یافت. شدت سوختگی به حدی بود که اجساد قابل شناسایی نیستند و پیش از ظهر امروز محشری در گورستان آبادان بر پا بود و صدای ضجه و شیون هزاران نفر که برای تشییع جنازه‌ها به گورستان آمده بودند، به آسمان بلند بود.

 

***

 

۲۰۰ نفر از قربانیان شناخته شدند

 

اعضای یک خانواده ده نفری با نام فامیل رادمهر که علیرضا، معصومه، ناهید، توران – بیژن، محسن، کورش، زهرا، زهره و حمید شهبازی بودند و همه این‌ها از ۱۶ سال به بالا داشتند، در آتش‌سوزی سینما رکس سوختند، اسامی بقیه ۲۰۰ قربانی شناخته شده به شرح زیر است:

 

عبدالله بیدگلی ۴۰ ساله همراه فرزند ۱۲ ساله‌اش محسن، ناصر صفرعلی، محمد بناوی، عبدالله جلالی، رحیم خوی، علی‌پناه جاری، غلامحسین اوی، عبدالله دارمی ۲۲ ساله، غلامحسین ابافر ۳۸ ساله، حاج بی‌بی‌فخاری ۵۰ ساله، حمید فرهان ۱۵ ساله، احمد یزدآور، حسین کریمی، محمد میرزایی، حسین کشتکار، فویشاوی، علی امیری، خدیجه کمالی‌نژاد و یک خانواده ۵ نفری به اسامی ناصر سازش ۲۷ ساله، فارغ التحصیل دانشگاه تهران تازه‌داماد که همسرش در تهران است همراه خواهرانش، ناهید سازش ۱۶ ساله، نادره سازش ۱۵ ساله، هلن سازش ۱۴ ساله، نیره سازش ۱۲ ساله.

 

خانواده سه نفری به نام‌های ابراهیم تابش ۲۲ ساله، مریم تابش ۱۸ ساله، سعاد تابش ۱۶ ساله، محمد مسلمی ۲۵ ساله، سیدیدالله محمدپور، محمد احمدپور، حسین میدانی، علی پوند، غلامحسین محمدی، حمید قاسمی، مریم نصیریان، زهرا محمدی، شهلا محمدی، مهناز نصیریان، حسین پاینده، غلام امانت، تاتانیا (فیلیپینی)، محمد ابراهیمی، علی عظیم بروجردی.

 

اعضای یک خانواده ۸ نفری به نام پژمان سلیمانی ۷ ساله، فرح هرمزی‌نژاد ۱۸ ساله، آذر لشگری ۱۸ ساله، داریوش لشگری ۲۵ ساله، شمسی لشگری ۲۹ ساله، ابراهیم رضایی ۳۴ ساله، علی رضایی ۵ ساله، محمد رضالاریان، سپاهی فرزند رجب، پرویز رزاره ۲۲ ساله، علی اکبر ساطور ۲۵ ساله، شهین آرمین ۱۴ ساله، رقیه آرمین ۱۹ ساله، اکرم سعیدی ۱۵ ساله، قشقایی ۴۰ ساله مدیر مدرسه راهنمایی ۲۴ اسفند آبادان به اتفاق ۷ تن از اعضای خانواده و اقوامش به نام‌های زهرا قشقایی‌نیا همسر قزبانعلی ۲۵ ساله، فرشید ترک قشقایی ۱۶ ساله، ملوس ترک قشقایی ۱۴ ساله، شهلا قشقایی‌نیا ۱۶ ساله، عبدالرضا ایازی، مینا فعلی حسن‌زاده، شهرزاد فعلی حسین‌زاده، پرویز آذرین ۲۴ ساله، منیر آذرین همسر پرویز، حسن روشنایی ۲۶ ساله به اتفاق همسر و فرزندش، حسن ایزدی، غلام برازجانی، قاسم محمدپور، محمدرضا شاهوردی، محمدرضا اسکویی، عباس بالهج‌پور، محمدرضا واسکوت، محمدرضا مهتابی، فرشاد طاهری، فرزانه طاهری، ناصر خواجه، سکینه خواجه به اتفاق ۶ تن از اعضای خانواده‌اش، علی یعقوبی، غلامرضا عطار و دو فرزندش، حمید ازقانی، کاوه عباس با اتفاق ۴ عضو خانواده‌اش، محمد سلیمی، حمدالله زمانی، یدالله پاک‌نژاد، عبدالخدر محامدی، عبدالکریم مشهدی‌زاده، سلطان خلف، علی کشکولی، عبدالزهرا  بنی‌سمدون، لیلا افسری، سردار امیری، کرمعلی لشگری، حمید افسری، زهرا رهنما، علیرضا دهقانیان، فرهاد مرشدی، الیاس جلالی کازرونی، نعمت پارک‌زاده، یدالله پارک‌زاده، عبدالکریم شولی‌زاده، غلامرضا عباد، بعاد قابشی، فرهاد افسری، غلام مختاری، دنادری، نیره، محمدرضا، بهنام، ایران تاجیک، پروین منصوری احمدزاده، پروین زمغری، فرزاد طاهری، ولی معظمی گودرزی بروجردی، حسنعلی نوری‌نژاد، پرویز اکتری، منوچهر شاهدری، فرح مهناوی، صدیقه مهرزی‌نژاد، سان جان سان اهل کره، حسن ازباوی، غلامحسین هندیجانی، ابراهیم تاس ناوچر، محمد حیاتی، مجید حیاتی، فیصل نوری‌زاده، مینا نوری‌زاده، ابراهیم آقاجانیان، ایرج سپهرویزون، رضا ایازی، عباس پورنژاد، اسلام پورنژاد، مهین افسری، ناصر صفرعلی، گلشاد شادگانی، محمدحسن کیاوی فراهانی، غلام مهناوی، فضل‌الله خواجوی، عبدالرضا اشک چشم، حسن عباس‌نیا، خسرو قنبرزاده، اسکندر قنبرزاده، عبدالامیر ربیعی، محمد امیری، اسماعیل زمانی جهرمی، نصاره قامش، محمدحسین مجدآبادی، جمشید مکارمی، یک‌نان‌ها (اهل کره)، پرویز زندی، نیک اندیش، عبدالحسین شیرازی ۴۲ ساله، فاطمه قشقائی‌نیا، همسر عبدالحسین ۳۰ ساله، ژکژک مهشاد شیرازی ۱۵ ساله، شهلا قشقایی‌نیا ۱۶ ساله.

 

***

 

اسامی ۱۰۸ نفر مقتولین حادثه آبادان

 

ظهر امروز در بازرسی ماموران از سینما «رکس» آبادان، برادر کنترلچی سینما گفت که او کفش‌های برادرش را پیدا کرده و کفش‌ها سالم بوده و در جریان آتش‌سوزی سینما نسوخته است. کنترلچی سینما ناپدید شده و تلاش ماموران برای پیدا کردن او تاکنون به جایی نرسیده است. اما آن‌ها حدس می‌زنند که او هم جزو مسببین فاجعه بوده است و احتمال می‌رود در این ماجرا مقصر باشد.

 

صبح امروز مردم دین‌دار آبادان با ملحفه و پتو جنازه‌های سوخته قربانیان فاجعه جهنم آتش سوخته سینما رکس آبادان را از قربانگاه به داخل آمبولانس حمل می‌کردند و چند آمبولانس و چهار اتوبوس اجساد قربانیان را به گورستان حمل کردند.

 

بر اساس آخرین گزارش رسیده از محمد منصوری خبرنگار اعزامی اطلاعات از اهواز و کاظم نیلفروشان خبرنگار اطلاعات در آبادان، تاکنون صد و هشت نفر از قربانیان شناخته شده‌اند. این موضوع را غلامرضا ضرابی دادستان آبادان نیز تایید کرده است.

 

صالحی شهردار آبادان که از دیشب تاکنون (ساعت ۳ بعدازظهر) در گورستان شهر آبادان بر کار انتقال و دفن اجساد قربانیان نظارت دارد، در گفت‌وگو با خبرنگاران اطلاعات گفت: گروهی از کشته شدگان فاجعه سینما رکس آبادان کارکنان و کارمندان شرکت نفت، پتروشیمی، شهرداری و خانواده‌های عشایری بودند.

 

اسامی ۱۰۸ مقتول

 

ضرابی دادستان و صرافی بازپرس شعبه دو دادسرای آبادان بعدازظهر امروز اسامی گروهی از قربانیان آتش‌سوزی سینما «رکس» آبادان را در اختیار محمد منصوری خبرنگار اعزامی ما از اهواز قرار دادند.

 

اسامی این گروه از کشته‌شدگان که ۱۰۸ نفر می‌باشند عبارتست از:

مانتان (تبعه کشور فیلیپین)، الیاس جلالی کازرونی، عباس بالهج‌پور، محمدرضا واسکوت، عباس سعیدی رانکوهی، محمدرضا مهتابی، ایران تاجیک، فرزاد طاهری، فرشاد طاهری، فرزانه طاهری اعضای یک خانواده)، نعمت الله یارک‌زاده و یدالله یارک‌زاده، فرج هرمزی‌نژاد، عبدالخضر، محمدپور، شهین آرمین، حسن آرمین و رقیه آرمین (اعضای یک خانواده).

 

عبدالکریم شولی‌زاده، علیرضا دهقان، فرهاد مرشدی، غلامرضا عباد، علی کشکولی، محمد امیری و علی امیری، حمدالله زمانی، اسماعیل زمانی، بعاد پلیده غاوشی، سعادت غاوشی، خدیجه کمالی‌نژاد، محمد سلیمی، جمشید افسری، فرهاد افسری، لیدا افسری، غلام مختاری، پژمان سلیمانی، محسن بیگدلی، شهلا موسوی، عبدالله دارمی، ابراهیم تاسی ناوچر، آذر سلیمانی، فریدون سراج، عبدالحمید بهوندی، شهلا بهوندی، زهرا بهوندی، عبد جلالی، محمدحسین باوی فراهانی، غلام محمدی، ناصر سازش، ناهید سازش، نادره سازش، منیره سازش، رحیم خویی، علی پناه قبادی، پرویز زواره، داریوش لشکری، ناصر گلشاد، محمد نیاوی و علی شریفات.

 

محمد ابراهیمی ۲۲ ساله آرایشگر، محمد حیاتی ۲۲ ساله کارگر، مجید حیاتی ۱۹ ساله کارمند، فیصل نوری‌زاده کارمند، مینا نوری‌زاده، فضل‌الله خواجوی ۱۸ ساله، عباس سعیدی، عبدالرضا اشک‌چشم، سیدیدالله محمدپور، حسن عباسی، محمد احمدپور ۳۲ ساله کارمند شرکت تهران جنوب، حسن عباسی‌نیا ۲۰ ساله، عبدالامیر ربیعی ۲۵ ساله، ولی معظمی گودرزی بروجردی کارمند مخابرات، حسن‌علی نوری‌نژاد، فرهاد مرشدی ۱۵ ساله دانش‌آموز، پرویز اکتری ۱۸ ساله، منوچهر شاهدری سپاهی دانش، پرویز زندی ۲۸ ساله کارمند شرکت دریایی، نیک اندیش، مریم قوابشی ۲۴ ساله همراه زن برادر و برادرش قشقایی ۲۸ ساله، خسرو قنبرزاده، اسکندر قنبرزاده، محمدحسین مجدآبادی ۳۰ ساله کارمند هواپیمایی آبادان، جمشید مکارمی ۱۶ ساله دانش‌آموز، ناصر خواجه، سکینه خواجه به همراه ۶ نفر از اعضای خانواده‌اش، علی یعقوبی، غلامرضا عطار و ۲ فرزندش، حمید زرقانی ۲۴ ساله، کاوه عباسی به اتفاق ۴ تن از اعضای خانواده‌اش، دو نفر تبعه کشور کره که هنوز هویتشان معلوم نیست و یک فیلیپینی دیگر که هویت او نیز معلوم نشده است.

 

غلام محیاوی ۲۰ ساله دانشجوی دانشکده دریایی، فرح محیاوی ۱۸ ساله دانش‌آموز، صدیقه مهرزی‌نژاد ۲۵ ساله خانه‌دار، زهرا رهنما ۲ ساله.

 

نمونه‌برداری از مواد

 

سرهنگ قهرمانی رییس دفاع غیرنظامی خرمشهر و آبادان گفت: مقداری از مواد به کار رفته در آتش‌سوزی سینما «رکس» آبادان نمونه‌برداری شده و به زودی با آمدن کار‌شناسان تهرانی، مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. وی همچنین گفت: آنچه مسلم است در آتش زدن سینما «رکس» آبادان خرابکاری جنایتکارانه‌ای انجام شده است.

 

مراقبت از داغدیدگان

 

به دستور سعیدنیا فرماندار آبادان و رییس بهداری و بهزیستی این شهر، یک گروه امداد متشکل از پنج پزشک، ۱۸ بهیار، ۱۰ پزشکیار و ۱۰ آمبولانس (چهار آمبولانس از اهواز فرستاده شده بود) در گورستان آبادان، به مراقبت از بستگان داغدیده قربانیان فاجعه سینما «رکس» این شهر، گمارده شد.

 

***

 

نخست‌وزیر: حادثه آبادان یک فاجعه بزرگ ملی است

 

جریان به اطلاع [جمشید آموزگار] نخست‌وزیر نیز رسید و آقای نخست‌وزیر در جریان ملاقات با نمایندگان کارگران با اشاره به این فاجعه غم‌انگیز آتش‌سوزی در آبادان گفتند: این فاجعه به قدری مرا متاثر کرده است که نمی‌توانم ادای مطلب کنم. گروهی فریب‌خورده در ماه مبارک رمضان و همزمان با میلاد حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام با ایجاد آتش‌سوزی عده‌ای از هم‌میهنان ما را زنده زنده می‌سوزانند. اما دیدن چهره‌های مصمم و با اراده شما کارگران به من قدرت و نیرو می‌دهد.

 

آقای نخست‌وزیر گفت اگر افرادی باشند که فریب بیگانه را خورده‌اند باید از اجتماع رانده شوند و همه ما با هم با تمام نیرو بکوشیم تا مواهبی را که به رهبری شاهنشاه نصیب ملت ایران شده است دستخوش دگرگونی نشود.

 

نخست‌وزیر که از اولین دقایق در جریان این حادثه بوده است دستورات اکید برای بررسی این فاجعه را صادر کرد. نخست‌وزیر همچنین در اجتماع نمایندگان سازمان کارگران این حادثه را یک فاجعه بزرگ ملی خواند.

 

***

 

از سوی استاندار خوزستان تاثر عمیق شاهنشاه به بازماندگان قربانیان آبادان ابلاغ شد

 

محمد نمازی استاندار خوزستان امروز در گفتگویی با خبرنگار ما مرگ فجیع ۳۷۷ نفر از تماشاچیان سینما «رکس» آبادان را تایید کرد.

 

استاندار خوزستان که ساعت ۵ بامداد امروز با هواپیما از اهواز به آبادان رفت در این شهر ستادی به ریاست خود تشکیل داد.

 

در این ستاد اقداماتی که لحظه به لحظه باید انجام شود پیگیری می‌شود و تاکید شده است کلیه عوامل مسوول دولتی در آبادان باید در انجام مراسم شستشو، تغسیل، تدفین و خاکسپاری اجساد ۳۷۷ نفر از قربانیان ماجرا همکاری لازم به عمل آورد.

 

استاندار خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار ما افزود: قویا تاکید شده است تا مسببین این فاجعه عظیم هر چه زود‌تر تعقیب و شناسایی شوند.

 

محمدباقر نمازی استاندار خوزستان امروز به ملاقات خانواده قربانیان حادثه رفت و مراتب تاسف و تاثر عمیق شاهنشاه آریامهر را به بازماندگان آن‌ها اعلام نمود.

 

***

 

تقاضای تشکیل جلسه فوق العاده برای رسیدگی به حادثه آبادان

 

ریاست محترم مجلس شورای ملی حادثه غم‌انگیز آتش‌سوزی در سینمای رکس آبادان که موجب کشته شدن ۳۷۷ تن از هم‌میهنان ما در وضعی موحش گردیده است تمامی ملت ایران را دچار تالم و تاثر بسیار نموده، از آنجا که حسب گزارش‌های منعکس شده در وسایل ارتباط جمعی ایجاد حادثه عامل یا عاملین داشته است و نیز حسب گزارش‌های مزبور، صدها تن زنان و مردان و کودکانی که در میان زبانه های آتش گرفتار بوده‌اند نتوانسته‌اند خود را به خارج از فضای مشتعل سالن سینما برسانند و از آنجا که ضرورت دارد نسبت به میزان اقدامات ایمنی که می بایست رعایت گردد و همچنین در مورد شناسایی و معرفی و مجازات عاملین این جنایت هولناک اقدامات دقیق و سریعی صورت گیرد تا ملت ایران بداند چه دست شوم و جنایتکاری چنین فاجعه ای را به وجود آورده است، به ابراز تاثر و انزجار نسبت به بروز این قبیل حوادث برحسب مقررات ماده ۱۵۱ آیین‌نامه داخلی مجلس شورای ملی به تقدیم این تذکرنامه مبادرت می گردد.

 

خواهشمند است مقرر فرمایید مراتب را به دولت ابلاغ نمایند که نتیجه رسیدگی‌ها را که متضمن اعلام ریشه اساسی و عاملین واقعی این جنایت ضد انسانی باشد هر چه سریعتر در جلسه فوق‌العاده‌ای به مجلس شورای ملی گزارش نمایند.

 

با احترام غلامرضا اخلاق‌پور، محسن پزشکپور، احمد بنی‌احمد، مهندس پرویز ظفری، علی‌اصغر مظهری، منوچهر یزدی، دکتر حسین طبیب

 

***

 

ما از جهنم آتش زنده بیرون آمدیم!

 

آبادان - خبرنگار اطلاعات اسامی هفت نفر از مجروحین حادثه آتش سوزی در سینما رکس آبادان که در بیمارستان جمعیت شیر و خورشید سرخ بستری هستند اعلام شد. این عده عبارتند از: غلامحسین نماینده، قلی عباسی، محمود ترکی‌زاده، احمد کیانی، جواد احمدی، فتح‌اله بهروش و حسن حسن‌پور.

 

گفتگو با مجروحین

 

یکی از مجروحین فاجعه سینما رکس آبادان در مورد چگونگی وقوع حریق اظهار داشت: هنگام نمایش فیلم «گوزنها» سینما مملو از تماشاچی بود، من در ردیف پنجم نشسته بودم که ناگهان متوجه شدم گروهی از تماشاگران پشت سرم بپا خاستند و با عجله به طرف راه‌های خروجی هجوم بردند. دود و آتش در فاصله کوتاهی از اطراف سالن زبانه کشید و در تاریکی موجی از وحشت و دلهره بین مردم به وجود آورد.

 

***

 

سینماهای تهران به عنوان عزای ملی تعطیل کردند

 

ساعت ۱۰/۵ صبح امروز رضا انوری رییس انجمن سینماداران طی یک تماس تلفنی به خبرنگار اطلاعات گفت: جامعه سینماداران کشور بار این فاجعه را نمی‌تواند بدوش بکشد، ما نمی‌توانیم ساکت بنشینیم و بار سنگین مرگ مردم را تحمل کنیم و به همین دلیل از صبح امروز سینما‌ها را تعطیل می‌کنیم و من به عنوان رییس انجمن سینماداران طی بخشنامه‌ای به کلیه صاحبان سینما به خاطر مرگ ۳۷۷ تن از هموطنان بی‌گناه عزای عمومی اعلام می‌کنم و به آن‌ها دستور داده می‌شود که از امروز سینما‌ها را ببندند، اضافه کنم که از ساعت ۱۰/۵ صبح امروز سینماهای پارامونت، سینه‌موند، دیاموند، شهر فرنگ، شهر قصه و... را بسته‌ایم. این بار در خصوص تعطیل سینما به هیچ وجه مساله گرانی و ارزانی بهای بلیت سینما مطرح نیست مگر می‌شود مرگ ۳۷۷ نفر را تحمل کرد، ابتدا که سینما‌ها را آتش می‌زدند، اموال ما را آتش می‌زدند، این را می‌شد تحمل کرد، اما از جان مردم به هیچ‌وجه نمی‌شود گذشت، این تنها اقدامی است که در حال حاضر می‌توانیم انجام دهیم و در سوگ هموطنان عزیز از دست رفته سیاه بپوشیم و این یک اقدام اعتراض‌آمیز سینماداران می‌باشد.

 

***

 

مدیر سینما رکس: اندوه مرگ همه قربانیان بر قلبم سنگینی می‌کند

 

آقای علی نادری صاحب سینما رکس آبادان در حالی که از شدت تأثر و اندوه به سختی می‌توانست حرف بزند، گفت: اگر چه با این فاجعه، تمام زندگی من بر باد رفته و به کلی از هستی ساقط شده‌ام اما این موضوع اصلا برای من مطرح نیست. آنچه مهم است فاجعه‌ای است که برای همشهریان من روی داده است. هر خانواده ممکن است غم از دست دادن یک یا چند نفر را داشته باشد ولی بر قلب من اندوه مرگ همه آن‌ها سنگینی می‌کند.

 

وی سپس در مورد وضع سینما گفت: سینما رکس دارای آخرین تجهیزات ایمنی بود و از سوی مقامات مسوول پروانه ایمنی نیز داشت و از این نظر نیز مرتبا بازدید می‌شد هر چند که وسعت خرابکاری به حدی بود که این تجهیزات را نیز به کلی از بین برده است.

 

علی نادری سپس افزود: سینما به مبلغ ۲/۵ میلیون تومان نزد شرکت بیمه آسیا بیمه بود در حالی که ارزش واقعی آن بیش از ۶ میلیون تومان بود.

 

صاحب سینما رکس در مورد سرایدار سینما که متهم به همکاری با خرابکاران است گفت: این شخص «فیصل» نام دارد و ۲۴ ساله است و حدود چهار ماه پیش توسط مدیر داخلی سینما استخدام شده بود و من اطلاع بیشتری درباره او ندارم.

 

***

 

نکات غم‌انگیزی از فاجعه آبادان

 

چون از هر خانواده آبادانی ۲ تا ۶ نفر با هم به سینما رفته بودند به این ترتیب هر خانواده عده‌ای از اعضای خود را از دست داده‌اند کما اینکه امروز در گورستان آبادان پیرزنی در حالی که به سر و روی خود خاک می‌ریخت فریاد می‌زد: چهار جوانم را از دست داده‌ام، لااقل جنازه‌های آن‌ها را به من نشان بدهید!

 

* از ساعت ۴ بامداد آمبولانس‌های بهداری و آتش‌نشانی، مرتبا اجساد را به گورستان آبادان واقع در ۶ کیلومتری شهر حمل می‌کرد و مامورین آن‌ها را در محوطه‌ای کنار هم می‌چیدند تا بستگانشان بیایند و جنازه‌های خود را تحویل بگیرند. اما شناسایی اجساد مشکل بود چون اغلب به صورت ذغال درآمده بودند و تنها از روی شکل ساعت یا انگشتری آن‌ها می‌شد جنازه‌ها را تشخیص داد.

 

* تعداد اجساد به حدی بود که فرصت کندن قبر برای آن‌ها وجود نداشت. به این جهت بولدوزر‌ها گودال حفر می‌کردند و جنازه‌ها پس از تغسیل در کفن پیچانده و دفن می‌شدند.

 

* از بامداد امروز تقریبا همه مردم آبادان در گورستان شهر جمع شده بودند و گورستان به غم‌انگیز‌ترین صحنه‌های عزاداری تبدیل شده بود. صد‌ها توپ چلوار توسط بازرگانان نیکوکار تهیه و برای کفن کردن اجساد در اختیار بستگان مقتولین گذاشته شده بود با این حال صد‌ها نفر از پدران، مادران و خواهران کشته‌شدگان فریاد می‌زدند: کفن به ما برسانید...

 

* دستور دفن اجساد، ساعت ۶ بامداد امروز توسط غلامرضا ضرابی دادستان آبادان داده شد و از این ساعت بود که گورستان به صحنه بسیار غم‌انگیزی تبدیل شد.

 

از بامداد امروز، گروهی از سربازان برای مراقبت از نظم و آرامش شهر، در خیابان‌های آبادان مستقر شدند.

 

ساعت ۱۱:۳۰ دقیقه پیش از ظهر امروز ضرابی دادستان و صرافی‌پور بازپرس شعبه دوم دادسرای آبادان، سرهنگ باقری رییس آگاهی و کار‌شناسان آتش‌نشانی شرکت نفت، در سینما رکس حضور یافتند تا نحوه آتش‌سوزی فاجعه‌آفرین سینما رکس آبادان را بررسی کنند.

 

همراه این گروه «غلامحسین نماینده» یکی از نجات‌یافتگان به سینما رفت تا مشاهدات خود را از جهنم آتش‌سوزی آبادان برای دادستان و همراهان تعریف کند.

 

در پی وقوع فاجعه سینما رکس، در آبادان، عزای عمومی اعلام شد.
 

*** روزنامه اطلاعات؛ دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۵۷***

 

ابلاغ مراتب تاثر شاهنشاه از حادثه آبادان

 

آقای هویدا وزیر دربار شاهنشاهی مراتب تاثر و تالم خاطر خطیر ملوکانه را به بازماندگان واقعه اسف‌انگیز سینما رکس آبادان که در آن ۲۷۷ نفر از هم‌میهنان عزیز جان خود را از دست دادند اعلام داشت.

 

***

 

اوامر شهبانو برای رفاه بازماندگان حادثه آبادان

 

اوامر علیاحضرت شهبانو برای رفاه بازماندگان حادثه تاثرانگیز آبادان به فرماندار آبادان ابلاغ گردید و به استاندار خوزستان دستور داده شد که فورا به حال بازماندگان این فاجعه غم‌انگیز رسیدگی گردد.

 

استاندار خوزستان در پی دریافت اوامر علیاحضرت شهبانو دیروز اعلام کرد: در اجرای اوامری که علیاحضرت شهبانو برای رفتاه حال بازماندگان حادثه تاسف بار آبادان صادر فرموده‌اند یک کمیته به ریاست فرماندار آبادان تشکیل شده است تا پس از تحقیقات، اقدامات لازم هر چه زود‌تر انجام شود و هر گونه کمک لازم به افراد خانواده مقتولان این حادثه صورت گیرد.

 

***

 

آموزگار: فریب‌خوردگان را از میان خود بیرون می‌کنیم

 

جمشید آموزگار نخست‌وزیر و دبیرکل حزب رستاخیز ملت ایران دیروز در جلسه‌ای با نمایندگان سازمان کارگران که از سراسر کشور که به تهران آمده‌اند ضمن اشاره به واقعه ناگوار سینما رکس آبادان آن را یک فاجعه بزرگ ملی خواند.

 

در دیدار نمایندگان سازمان کارگران کشور با نخست‌وزیر، نماینده کارگران مشهد طی سخنانی گفت: برای ما کارگران گذشته از هر گونه مسائل کارگری مسئله کشورمان و مقدسات ملی‌مان و نظام شاهنشاهی ایران مطرح است و برای هر ایرانی وطن‌پرست جای تاسف است که در چند روز اخیر ملت کهنسال ما را با ۲۵۰۰ سال تاریخ درخشان در ردیف ملت‌هایی ببیند که از تمدن بویی نبرده‌اند و نمی‌دانند آزادی چیست. وی گفت: نظیر این رویداد‌ها برای هر ایرانی واقعی تاسف‌انگیز و شرم‌آور است. وی افزود: ما اعمال زشت عوامل این فاجعه را محکوم می‌کنیم و بر اساس قانون اساسی تقاضای اشد مجازات را برای مسببین آن داریم.

 

نمایندگان کارگران مشهد گفت: ما کارگران در دوران انقلاب شاه و ملت از مواهب بی‌شماری برخوردار شده‌ایم که آن را آسان از دست نخواهیم داد. وی ضمن اشاره به فعالیت‌های خرابکارانه از دولت تقاضا کرد کوچکترین خللی در برنامه گسترش آزادی‌های کشور به وجود نیاورد.

 

وی افزود: ما می‌دانیم که دولت می‌تواند از فعالیت خرابکارانه این آشوب‌طلبان با قدرت جلوگیری کند و باید این کار را هم بکند. وی افزود ما کارگران برای دفاع از تمامیت ارضی و استقلال کشورمان آماده جانبازی هستیم.

 

پس از سخنان نمایندگان کارگران جمشید آموزگار نخست‌وزیر و دبیرکل حزب رستاخیز ملت گفت حادثه تاسف‌بار آبادان که در حقیقت باید آن را یک فاجعه ملی بشمار آورد به اندازه‌ای تاثرانگیز است و همه را متاثر کرده که شاید نتوانم مطالب مربوط به جلسه را ادا کنم. باعث تاسف است که در ماه مبارک رمضان در روز میلاد امام حسن مجتبی (ع) یک محل عمومی یک سینما را آتش بزنند و درهای آن را از پشت ببندند و ۳۷۷ نفر از هم‌میهنان ما را زنده زنده در آتش بسوزانند. تصور این واقعه تاثرانگیز نیز مشکل است. چگونه ممکن است افرادی آن قدر از بشریت، انساندوستی، مذهب و ایمان به خدا بی‌خبر باشند که دست به چنین کاری بزنند.

 

آموزگار افزود اما دیدن چهره‌های مصمم شما به من و همکارانم نیرو و توان بیشتری می‌دهد که با همکاری شما و سایر میهن‌پرستان مشتی فریب‌خورده گمراه را از میان خود بیرون کنیم و همان طور که ایران و ایرانی در مواقع حساس و خطرناک نشان داده یکپارچه و همبسته با وحدت تحت رهبری رهبر خود همه مشکلات را از بین ببریم.

 

آموزگار افزود که ما باز هم به جهان و جهانیان نشان خواهیم داد که مردمی هستیم لایق همه نوع آزادی و پیشرفت و لایق به دست آوردن عظمت و تمدن گذشته خود.

 

نخست‌وزیر در ادامه سخنان خود افزودند: در طول تاریخ چندین هزار ساله کشور کهنسال ما ‌گاه و بیگاه بازی سرنوشت از این طوفان‌ها به پا کرده و مورد هجوم بیگانه‌ها قرار گرفته‌ایم و ظلم و ستم بسیار بر این ملت روا شده ولی همیشه در لحظات خطرناک و حساس مردم آزاده با ایمان و خداپرست دست به دست هم داده و کشور را از ورطه نیستی نجات داده‌اند و امروز نیز بدون تردید با رهبری فرماندهان و مردم این چنین آگاه که شما نیز اینجا بیان کردید و نعمت‌های خدادادی سرشار عظمت باستانی خود را تجدد خواهیم کرد.

 

آموزگار گفت: باید افراد ویرانگر و فریبکار را از میان خود بیرون کنیم و کوشش کنیم که پیشرفت‌هایی که از زمان انقلاب نصیبمان شده دستخوش هرج و مرج و آشوب نشود و این پیشرفت‌ها با شتابی معقول و متناسب در آینده ادامه یابد.

 

***

 

نظر مراجع تقلید شیعیان درباره فاجعه آبادان

 

حادثه دلخراش آبادان، خاطر آیات عظام و رهبران شیعه را به شدت متاثر کرد و آقایان مراجع تقلید و روحانیون مراتب تاثر و تاسف خود را بیان کردند. سخنگوی حضرت آیت‌‌الله العظمی حاج سید کاظم شریعتمداری در پاسخ خبرنگار ما که نظر آن حضرت را استفسار کرده بود، گفت: حضرت آیت‌الله العظمی شریعتمداری، از فاجعه آبادان و رقم وحشتناک تلفات آن شهر، بی‌‌‌نهایت متاثر شدند و به نمایندگان خود در آبادان دستور دادند درباره حادثه دقیقا و مفصلا تحقیق کنند و مراتب را به نظر ایشان برسانند.

 

حضرت آیت‌‌الله العظمی شریعتمداری پس از دریافت نظریه نمایندگان خود، درباره فاجعه آبادان، اطلاعیه‌ای منتشر خواهند کرد.

 

حضرت آیت‌‌الله‌زاده آقای حاج سید محمدعلی شیرازی، از مشهد در تماس تلفنی با «اطلاعات» گفت: فاجعه دلخراش سینما رکس آبادان، موجب ناراحتی بیش از اندازه حضرت آیت‌‌الله العظمی آقای حاج سیدعبدالله شیرازی شده است.

 

سخنگوی حضرت آیت‌‌الله العظمی آقای حاج سید محمد وحیدی گفت: انتشار خبر دهشت‌انگیز آبادان، موجب تاثر و تاسف شد و حضرت آیت‌‌الله العظمی شدیدا از این واقعه تکان‌دهنده ناراحت شدند. چون هنوز حقایق به درستی روشن نیست، ایشان از اظهار نظر قطعی در این باره معذورند. ان‌شاءالله پس از روشن شدن جزییات، نظریه خود را اعلام خواهند کرد.

 

سخنگوی حضرت آیت‌الله علامه آقای حاج شیخ یحیی نوری، اظهار داشت: آن حضرت از مرگ فجیع صد‌ها انسان که در آبادان رخ داده، بی‌‌‌نهایت متاثر هستند. حضرت آیت‌‌الله نوری، پیرامون عاملین واقعی فاجعه اظهارنظر نکردند و گفتند که شناسایی عاملین نیاز به زمان دارد و باید در پی تحقیق دقیق صورت گیرد. اما در هر صورت باید گفت: ترور، آدمکشی و آدم سوزی در مراکز اجتماعات نادرست و غیرانسانی است. حضرت آیت‌‌الله نوری به وسیله نمایندگان در آبادان در این باره، تحقق می‌کنند.

 

***

 

استاندار خوزستان: آتش‌سوزی سینما رکس کار یک مسلمان نیست

 

محمدباقر نمازی استاندار خوزستان در یک مصاحبه با خبرنگاران مطبوعات، خبرگزاری پارس و رادیو تلویزیون اعلام کرد: افرادی که نقشه پلید و غیرانسانی خود را برای آتش کشیدن سینما «رکس» اجرا کردند بدون شک به هیچ دین و مذهبی پایبند نیستند و به خصوص جامعه روحانیت و دین مبین اسلام این حادثه را شدیدا محکوم می‌کند.

 

استاندار خوزستان افزود: در تماسی که با روحانیون داشتم به شدت از فاجعه ناراحت بودند و خواستار رسیدگی فوری به این حادثه و مجازات مسببین آن بودند.

 

بررسی علت آتش‌سوزی

 

محمدباقر نمازی استاندار خوزستان پس از ورود به آبادان بلافاصله در یک جلسه ۶ ساعته که با حضور کلیه مقامات دولتی و انتظامی آبادان تشکیل شده بود شرکت کرد.

 

وی اعلام کرد: پس از شرکت در این جلسه با وزیر کشور تماس گرفتم و پس از اینکه کاملا در جریان امر قرار گرفت، درخواست شد هیاتی مرکب از کار‌شناسان فنی از تهران به آبادان اعزام شود تا علت این واقعه دقیقا مورد بررسی قرار گیرد، با این وجود از صبح دیروز به چند تن از متخصصان و کار‌شناسان ممتاز استان خوزستان ماموریت داده شد تا پیرامون علت آتش‌سوزی سینما رکس کار خود را آغاز کنند و صادقانه نظراتشان را ارایه دهند.

 

استاندار خوزستان افزود: با وجودی که در بررسی‌های اولیه کار‌شناسان صریحا اعلام شده است که آتش‌سوزی بر اثر خرابکاری صورت گرفته و شواهد و آثار موجود نیز این را تایید می‌کند، اما با این وجود درخواست شد تا هیاتی از کار‌شناسان مربوطه از تهران به آبادان آمده و نظر خود را اعلام دارند.

 

وی همچنین گفت: به عنوان یک مسلمان که پایبند اعتقادات مذهبی هستم به طور قاطع اعلام می‌کنم

کلید واژه ها: سینما رکس


نظر شما :