گفتگو با تاریخ

ریشه‌های سیاست مهار دوگانه/ حمله عراق به ایران با چراغ سبز آمریکا- پروفسور ساسان فیاض‌منش

ریشه‌های سیاست مهار دوگانه/ حمله عراق به ایران با چراغ سبز آمریکا- پروفسور ساسان فیاض‌منش

امریکا به دنبال سرنگونی حکومت ایران بود و به همین دلیل صدام را تحریک کرد...بختیار و اویسی نقش مهمی در تقویت نیروهای عراقی برای حمله به ایران ایفا کردند...جنگ ایران و عراق به چشم امریکایی‌ها یک فرصت بود تا موجب شود مقامات ایرانی گروگان‌ها را با لوازم یدکی نظامی عوض کنند...سیاست مهار دوجانبه ایران و عراق را دولت کار‌تر آغاز کرد و طراحش شخص برژینسکی بود...عربستان سعودی ناظری معصوم و بی‌طرف در جنگ نبود، شریکی فعال بود.

ادامه مطلب
بهروز قمری‌ تبریزی در گفت‌وگو با تاریخ ایرانی: جنگ در گوشه تاریک فراموشی تاریخی ثبت شد

بهروز قمری‌ تبریزی در گفت‌وگو با تاریخ ایرانی: جنگ در گوشه تاریک فراموشی تاریخی ثبت شد

هر چه بیشتر جنگ و مسائل جانبازان به صورت ابزار تقابلات جناحی و سیاسی درآید، کل جامعه تمایل کمتری به بازنگری تاریخی جنگ نشان خواهد داد و به فراموشی عمیق‌تر و وسیع‌تری تن خواهد داد. شرط اول بازنگری جامع جنگ، پایان استفاده ابزاری از آن است...رابطه جنگ و همگون و یکدست کردن قدرت سیاسی رابطه‌ای علت و معلولی نبود...تصمیماتی که در گیر و دار جنگ گرفته شد، چه غلط چه درست، باید در چارچوب فکری‌‌ همان زمان درک و بررسی شود.

ادامه مطلب
مناسبات دیپلماتیک ایران و عراق از زمستان ۵۷ تا تابستان ۵۹/ فراز و فرود‌ها در دیپلماسی نامه‌نگاری

مناسبات دیپلماتیک ایران و عراق از زمستان ۵۷ تا تابستان ۵۹/ فراز و فرود‌ها در دیپلماسی نامه‌نگاری

عراق نخستین دولتی بود که از پیروزی ملت ایران در فروریختن نظام شاهنشاهی پشتیبانی کرد...از میانه پاییز ۱۳۵۸ کم‌کم زمزمه‌های لزوم تجدیدنظر در قرارداد الجزایر و تهدیدهای گاه و بی‌گاه عراق علیه ایران قوت ‌گرفتند...با ترور طارق عزیز، بهانه مورد نیازِ صدام حسین برای شدت دادن به لحن و مواضعش علیه ایران فراهم شد...از فرودین ۱۳۵۸ تا پایان مرداد ۱۳۵۹، عراق ۳۷۹ بار به مرزهای زمینی، دریایی و هوایی ایران تجاوز کرد و تنها در شهریور ماه ۱۳۵۹ تعداد این تجاوز‌ها ۲۵۷ مورد بوده است.

ادامه مطلب
گذری بر دو سال جنگ/ پیش از تهاجم عراق تا پس از عملیات چریکی نیروهای ایرانی

گذری بر دو سال جنگ/ پیش از تهاجم عراق تا پس از عملیات چریکی نیروهای ایرانی

وضع بسیج مبهم بود و با وجودی که خود سپاه، بسیج اولیه را تشکیل داده بود تا مدت‌ها این کشمکش وجود داشت که اصلا بسیج دست سپاه باشد یا نباشد...جنگ‌های پراکنده ایذایی و حملات چریکی، مرحله‌ای را در جنگ دو ساله ما تشکیل می‌دهد که بر اثر آن نه تنها عراق مجبور گردید پیشروی را متوقف و به جای آن مشغول حفظ خود شود، بلکه تجربیات گرانقدری هم در امر جنگ به بهای خون شهدا به دست آمد...به گفته مسوولین در دو ماهه مهر و آبان، شبی نبود که ما شبیخون نداشته باشیم.

ادامه مطلب
‌گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با گری سیک، عضو سابق شورای امنیت ملی آمریکا: شهادت می‌دهم برژینسکی با صدام ملاقات نکرد

‌گفت‌وگوی تاریخ ایرانی با گری سیک، عضو سابق شورای امنیت ملی آمریکا: شهادت می‌دهم برژینسکی با صدام ملاقات نکرد

‌گری سیک پس از ۳۱ سال پرده از مهم‌ترین راز آغاز جنگ ایران و عراق برداشت... ایالات متحده به ایران هشدار داد که صدام در حال آماده شدن برای حمله است.

ادامه مطلب
ظریفیان در گفت‌و‌گو با تاریخ ایرانی: جنگ تحمیلی هویت ملی را تقویت کرد

ظریفیان در گفت‌و‌گو با تاریخ ایرانی: جنگ تحمیلی هویت ملی را تقویت کرد

هویت معنوی جنگ به حالت تشیع است اما نباید حضور سنی‌ها و اقلیت‌های مذهبی را در دفاع از ایران فراموش کرد. وقتی به اسم لشگر‌ها دقت کنید می‌بینید که نام‌ها مذهبی‌اند اما لشگر یا گردان با منطقه اعزامی هم شناخته می‌شوند مثل نجف‌ا‌شرف اصفهان...در جنگ‌های ایران و روس در پیروی از فتواهای جهادی، برخی افراد برای مدتی از نقاط دیگر ایران به مناطق درگیر جنگ رفتند، این امر مقطعی بود اما در جنگ تحمیلی ما شاهد هستیم که طی مدت هشت سال مردم و قومیت‌های مختلف در جنگ حضور دارند.

ادامه مطلب
بیست و چهار ساعت نبرد سنگین هوایی/ نگاهی به پاسخ جنگنده‌های ایرانی به تجاوز هوایی عراق

بیست و چهار ساعت نبرد سنگین هوایی/ نگاهی به پاسخ جنگنده‌های ایرانی به تجاوز هوایی عراق

بنا بود همه آنچه در سال ۱۹۶۷ اتفاق افتاد دوباره تکرار شود...جنگنده‌های ایرانی مهم‌ترین پایگاه‌های هوایی عراق شامل الرشید در جنوب بغداد و شعیبه در نزدیکی بصره را مورد هدف قرار دادند.... برخلاف تصور عموم عملیات «کمان ۹۹» اولین حمله نیروی هوایی ایران به عراق نبود. کمان ۹۹ در شامگاه ۲۲ و بامداد ۲۳ سپتامبر برنامه‌ریزی شد و در دومین روز جنگ انجام گرفت...اولین دسته پروازی هشت‌تایی زمانی از پایگاه بوشهر و در ارتفاع پایین به آسمان بغداد رسید که فانتوم‌های پایگاه مهرآباد بمباران را آغاز کرده بودند.

ادامه مطلب
فرار از قرارداد الجزایر و شعار قادسیه معاصر/ نگاهی به سخنرانی صدام حسین در مجمع ملی عراق

فرار از قرارداد الجزایر و شعار قادسیه معاصر/ نگاهی به سخنرانی صدام حسین در مجمع ملی عراق

صدام، قرارداد الجزایر که پنج سال پیش از آن (یعنی در سال ۱۹۷۵)، در حضور شاه ایران و هواری بومدین، رییس‌جمهوری وقت الجزایر امضا کرده بود، را در دست می‌گیرد و در برابر دوربین‌های فیلم‌برداری و عکاسیِ مقابلش پاره می‌کند...صدام پیاپی تاکید کرد که «عراق جزئی از ملت عرب است» و اصرار دارد که «جنگ با ایران به منظور احقاق حقوق از دست رفته اعراب است.»...نطق صدام انتقاد بخش‌هایی از ملتِ واحد عرب را نیز برانگیخت.

ادامه مطلب
نسل جنگ در عراق(۳ و پایانی)/ شکاف بین ناسیونالیسم دولتی و میهن‌پرستی مردمی

نسل جنگ در عراق(۳ و پایانی)/ شکاف بین ناسیونالیسم دولتی و میهن‌پرستی مردمی

در ۲۰ آگوست ۱۹۸۸، روزی که آتش‌بس اعلام شد، عراق وارد دوران بی‌ثباتی خود شد...نسل جنگ، که تشنه آسایش و امنیت اجتماعی بودند، انتظار داشتند هر چه سریع‌تر بسیج عمومی نیروهای ارتش لغو شود تا بتوانند سهم بیشتری از ثروت ملی به دست بیاورند...در طول ۸ سال جنگ بین ایران و عراق، به طور میانگین روزانه حدود ۳۰۰ نفر کشته می‌شدند اما در طول جنگ دوم خلیج‌فارس روزانه حدود ۴۰۰۰ نفر انسان جان خود را از دست می‌دادند.

ادامه مطلب
نسل جنگ در عراق(۲)/ گذر از عربیسم به ناسیونالیسم عراقی

نسل جنگ در عراق(۲)/ گذر از عربیسم به ناسیونالیسم عراقی

با ادامه جنگ در خاک ایران، شور و اشتیاق در میان نسل جنگ در عراق که در میدان‌ها در حال مبارزه بودند، کاهش یافت و کم کم جای خود را به خستگی مفرط داد...در فاز دوم جنگ که تقریباً ۶ سال به طول انجامید، از می ‌۱۹۸۲ تا جولای ۱۹۸۸، عراق بیشتر در موضع دفاعی قرار داشت...گذر از عربیسم محض (القومیه) به میهن‌پرستی عراقی (الوطنیه) با استفاده از هنر و ادبیات در این دوره اتفاق افتاد.

ادامه مطلب